Op 18 september 2025 vond in Breda het congres AI in de Stad plaats — een dag waarop overheid, kennisinstellingen en bedrijven samen onderzochten hoe kunstmatige intelligentie onze steden slimmer en leefbaarder kan maken. Geen hypepraat, maar eerlijke discussies over technologie, ethiek en besluitvorming.
Ik bezocht verschillende sessies en deel de belangrijkste lessen.
Technologie die ons dwingt tot reflectie – Rens van der Vorst
De openingslezing van Rens van der Vorst, technofilosoof bij Fontys, ging over menselijkheid en niet over algoritmes en LLM’s. Zijn vraag: zijn we nog wel onszelf met AI, en willen we dat eigenlijk wel?
Hij stelde “AI kan veel en begrijpt niets”. AI werd vergeleken met de VAR in het voetbal; bedoelt om eerlijkheid te brengen, maar biedt soms juist een bron van verwarring. Technologie heeft geen moraal — die moeten wij zelf aanleveren.
Hij riep op om technologie te gebruiken om menselijkheid te versterken, niet te vervangen of je erachter te verschuilen.
Dat raakt ook aan ons werk bij Sidekick IT: innovatie draait niet om tools, maar om intentie. Zonder visie wordt technologie stuurloos.
Goede input, betere AI
In de sessie van Esther Schoemaker (DMI-ecosysteem) en Rick Klooster (Future Insight) stond datakwaliteit centraal. Hun boodschap: “Zonder betrouwbare data, geen betrouwbare AI.”
Ze lieten zien hoe meer dan 120 partijen in Nederland samenwerken aan datasets voor ruimtelijke ordening. Toch blijkt datakwaliteit vaak een menselijk probleem. Incomplete bronnen, onduidelijke eigenaarschap, onwetendheid en gebrek aan transparantie ondermijnen veel projecten.
Drie punten bleven hangen:
- Bias is beheersbaar. Alleen wie het erkent, kan het corrigeren.
- Transparantie bouwt vertrouwen. Herkomst van data moet duidelijk zijn.
- Cultuur bepaalt succes. Zonder datadeling geen samenwerking.
Voor mij was dit een bevestiging dat AI zelden stukloopt op technologie, maar op organisaties die er niet klaar voor zijn.
Mobiliteit en AI – de kracht van samenwerking
’s Middags bezocht ik de pitchsessie over bereikbaarheid en mobiliteit, met bijdragen van Technolution, Monotch en Advier. Hier kreeg AI direct een praktische vorm.
Technolution liet zien hoe beeldherkenning verkeersstromen kan analyseren. Monotch toonde het belang van uniforme datastandaarden, en Advier vertaalde die inzichten naar beleid.
De rode draad is vertrouwen. Data delen vraagt meer dan techniek — het vereist governance en durf om verantwoordelijkheid te nemen. Zonder transparantie verandert AI in een black box, en dat ondermijnt draagvlak.
De sessie liet zien dat slimme mobiliteit niet gaat over controle, maar over samenwerking. De echte winst ligt niet in algoritmes, maar in het verbinden van mensen, systemen en belangen.
Het Grote AI-Experiment – mens en machine aan één tafel
Het hoogtepunt van de dag was Het Grote AI in de Stad Experiment, een workshop over de herontwikkeling van ’t Zoet, de grootste binnenstedelijke opgave van Nederland.
Ik ben niet snel onder de indruk en ging hiernaartoe om “het maar eens te zien”. Een flinke dosis scepsis dus.
In de grote zaal werkten 200 deelnemers samen met 100 AI-modellen om binnen 80 minuten een gebied te ontwikkelen voor ‘t Zoet . In 40 teams werd interactief input gecreëerd voor de gebiedsontwikkeling waarbij de AI-tools Parai, Dembrane en OmgevingsChat werden gebruikt.
Vrijwel direct na afsluiting van de discussies werd van de 40 teams een overall samenvatting gemaakt en werden op verschillende onderwerpen de burgerparticipatie geconcretiseerd. Maar wat het meeste indruk op mij maakte was de 3d-animatie van het gebied met gebouwen, huizen, parken en infrastructuur. Alles in 80 minuten tijd. Ik was zwaar onder de indruk.
Het experiment liet zien hoe AI enorm kan versnellen en stedebouwkundigen en planologen kan helpen om meer tijd aan creativiteit en inlevingsvermogen te besteden.
Mijn belangrijkste lessen:
- AI versnelt inzicht, niet het oordeel. De mens blijft eindverantwoordelijk.
- Modellen maken keuzes. Transparantie is dus essentieel.
- Samen leren werkt. AI als gesprekspartner creëert dialoog in plaats van afstand.
Voor mij voelde dit als een blik in de toekomst van besluitvorming: bestuur, data en technologie als gelijkwaardige partners.
Van techniek naar betekenis
Na een dag vol cases werd duidelijk dat AI geen technologische sprint is, maar een bestuurlijke evolutie. Vooruitgang zit niet in betere algoritmes, maar in hoe we ermee omgaan — in cultuur, samenwerking en reflectie.
Voor Sidekick IT bevestigde dit dat digitalisering pas werkt als mens, data en techniek in balans zijn. AI is geen los product, maar een middel om processen en besluitvorming slimmer te maken.
Slotgedachte
AI in de Stad liet zien dat de toekomst niet draait om wie het beste algoritme heeft, maar om wie de juiste vragen durft te stellen. Breda bewees dat mens en machine elkaar niet hoeven te verdringen, maar kunnen versterken.
Als we technologie blijven gebruiken als hulpmiddel om beter te denken — en niet als excuus om minder te doen — bouwen we aan steden die niet alleen slimmer, maar ook menselijker zijn.
Dat is, wat mij betreft, de echte belofte van AI.